1.Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում վառելիքաէներգետիկ համալիրը:

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը տնտեսության այն ճյուղերի համախումբն է, որոնք զբաղվում են բնական վառելիքի արդյունահանմամբ, վերամշակմամբ և էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ ու հաղորդմամբ սպառողին։

2.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքը,թվել առավել հզորները:

ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքի հիմքում ջերմային, ատոմային և ջրային էներգետիկան են, իսկ առավել հզոր կայաններն են Հրազդանի ՋԷԿ-ը, Հայկական ԱԷԿ-ը, Երևանի ՋԷԿ-ը, Արգելի և Տաթևի ջրէկները։

3.Ինչպիսի՞ հեռանկարներ ունի ՀՀ վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը:

Հայաստանի վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը հենվում է նոր ատոմակայանի կառուցման, արևային ու քամու էներգիայի ընդլայնման և տարածաշրջանային էներգետիկ համակարգերին ինտեգրվելու հեռանկարի վրա։

4.Նշե’լ մետալուրգիայի դերը ՀՀ տնտեսության մեջ:

Մետալուրգիան ՀՀ տնտեսության արտահանման ուղղվածություն ունեցող գլխավոր ճյուղն է, որը հանդիսանում է պետական բյուջեի հիմնական հարկատուն և ապահովում է արդյունաբերական աճը։

5.Ի՞նչ ենթաճյուղերից է բաղկացած ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը:

ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը բաղկացած է պղնձամոլիբդենային, ոսկու արդյունահանման, պղնձաձուլության և ալյումինի վերամշակման ենթաճյուղերից, ինչպես նաև սև մետաղների ջարդոնի վերաձուլումից։

6.Բնութագրե’լ ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերության զարգացման բնական և տնտեսական նախադրյալները:

Մետալուրգիայի զարգացման բնական նախադրյալը հարուստ հանքավայրերն են, իսկ տնտեսական նախադրյալները ներառում են մասնագիտական ներուժը, էներգետիկ հզորությունները և միջազգային շուկայի պահանջարկը։

1)Լուծել հավասարումները․

|x| = 3

-3, 3
|x| = 9

-9, 9
|x| = 0

0
|x| = -5

լուծում չունի
|x| = 18

-18,18
|x| — 2 = 5

-7,7
|x| — 5 = — 3

-2,2
|x| + 6 = 3

լուծում չունի
|x| — 3 = 3

-6, 6
|x| + 10 = 5

լուծում չունի
|x + 6| = 0

-6

|x — 5| = 2

7,-7
|x + 9| = 7

-16,-2
|4x — 8| = — 6

լուծում չունի
|5x — 5| = 0

1
|x — 5| + 3 = — 4

լուծում չունի
|x + 8| + 3 = 1

լուծում չունի
|2x — 6| — 5 = 3

7

2)Լուծել հավասարումները․

√(x) = 2

4
√(x) = 5

25
√(x) = 0

0
√(x) — 2 = 6

64
√(x) — 4 = 1

25
√(x) + 4 = 2

լուծում չունի
√(x — 2) = 2

6
√(x + 3) = 3

լուծում չունի
√(x — 8) = — 3

լուծում չունի
√(2x — 5) = 2

4.5
√(4x — 4) = 0

1
√(3x — 1) = 3

10/3
√(2x — 4) = √(x + 2)

6
√(5x + 3) =√(3x — 4)

լուծում չունի
√(2x + 6) = √(x + 2)

լուծում չունի
√(6x — 6) = √(4x — 8)

լուծում չունի
√(4 — x) = √(1 — 2x)

-3

√(5x — 5) = √(3x + 6)

5.5

3)Լուծել հավասարումները․

x — √(x) — 6 = 0

9

2x — 3√(x) — 2 = 0

16

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր:

Անդրիավաճառ-արձանիկներ վաճառող

Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր այն միջավայրը, որտեղ հայտնվում է պատմողը:

Տանտիրուհին իտալուհի էր իսկ բնակիչները հիմնականում արտիստներ են կամ արվեստի հետ կապ ունեցող մարդիկ։ Այստեղ տիրում էր ջերմ և աղմկոտ մթնոլորտ, կային տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ ովքեր միավորված են ընդհանուր սեղանի և արվեստի շուրջ:

Ներկայացրու Լևոնին`

Ա. ըստ պատմողի

Նիհար, գունատ, կանոնավոր դիմագծերով, 16-17 տարեկան երիտասարդ: Նրա աչքերում կա ,,մելամաղձիկ արտահայտություն,, և նրա հայացքը միանգամից համակրանք է առաջացնում: Հագնված է թափառաշրջիկ երաժշտի պես:

Բ. ըստ հարևանների

Նրան բոլորը անվանում էին ,,Արտիստ,,։ Կավալլարոյի համար նա ազնիվ էր և տաղանդավոր նաևբհիշեցնում է իր մահացած եղբորը, Լուիզայի համար՝ խղճահարության արժանի, բայց հպարտ մի երիտասարդ: Բոլորը համաձայն էին, որ նա ,,հոգով ու արյունով արտիստ է,,:

Պատմի՛ր Լևոնի հոր մասին, արտահայտիր վերաբերմունք նրա նկատմամբ:

Լևոնի հայրը թատերական վարսավիր էր, որն անհույս սիրահարված էր մի երգչուհու: Այս զգացմունքը նրան դարձրել էր ծաղրի առարկա, ինչի պատճառով նա անձնատուր էր եղել խմիչքին:Իմ կարծիքով նա որոշակի մարդկանց խմբի զոհ էր։

Ներկայացրու Լևոնին ՝ըստ Լևոնի մոր պատմածի:

Մոր աչքերում Լևոնը ,,փչացած,,, ,,անամոթ,, և ,,անպետք,, զավակ է, որը գնում է հոր սխալ ճանապարհով։ Մայրը նրան տեսնում է միայն նյութական տեսանկյունից՝ մեղադրելով, որ նա չի աշխատում իրեն պահելու համար, այլ ժամանակը վատնում է թատրոններում։

Վերնագրի՛ր այս հատվածը:

Արտիստի ապրելակերպը

Որ հատվածից է երևում, որ Լևոնը.

Ա. սոցիալապես անապահով վիճակում է

Այն հատվածում որտեղ նշվում է, որ նրանք ապրում են ,,հավաբնից փոքր,,սենյակում, ունեն ընդամենը երկու ջարդված աթոռ։

Բ. համարձակ է

Այն պահը երբ մինչև վերջ ուղղում է Կավալլարոյին և գիտի դիրիժորի հետ վեճի իրական պատճառը։

Գ. արվեստասեր է

Սենյակում ունի մեծ երաժիշտների լուսանկարներ ու արձանիկներ

Դ. երաժշտական բնազդ և դիտողական ձիրք ունի:

Նկատել է դիրիժորի կես տոն բարձր վերցրած նոտան։

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

Կլակյոր–մարդ, որին վարձում են թատրոնում բուռն ծափահարելու համար, բենեֆիս-ներկայացում, որի հասույթը հատկացվում է մեկ դերասանի

Դուրս գրի՛ր Լևոնին բնութագրող ամենագեղեցիկ նախադասությունը: 

,,Նա ազնիվ է որպես նորածին և զգայուն` որպես քնարի լար։,,

Ինչո՞վ էր զբաղվում Լևոնը թատրոնում, համառոտ ներկայացրու:

Նա աֆիշներ էր բաժանում, մասսայական տեսարաններում դերեր տանում, ,,պոչ էր բռնում,,։ Բայց ամենակարևորը՝ նա առաջին ծափ տվողն էր, որով ստեղծում էր նոր արտիստի հաջողությունը։

Բնութագրի՛ր Լևոնի հորը՝ հիմնվելով տեքստում ասվածի վրա: 

Նա բարի, համեստ, բայց թույլ կամքի տեր մարդ էր: Նրա մեջ կար մեծ սեր դեպի գեղեցիկը` արվեստը, ինչը կործանեց նրան։ Սակայն նա կարողանում էր գնահատել որդու ձիրքը և երազում էր նրան կրթության տալ։

Կարդա՛ և բացատրի՛ր ընդգծված արտահայտությունը՝ Արդարև, հիվանդի աչքերի մեջերևում էր եսամոլի հոգի, թեև գեղեցիկ էին այն աչքերը և դեռ բավական վառվռուն` մոտ հիսուն տարեկան կնոջ թառամած դեմքի վրա:

Նա կենտրոնացած է միայն իր ցավերի և նյութական կարիքների վրա։ Նա չի տեսնում որդու հոգեկան աշխարհը և նրան ընկալում է որպես միայն իրեն պահող միջոց։

Բնութագրի՛ր Լևոնի ընկերներին:

Մեկը գործնական, բայց երազկոտ պատանի էր: Նա պատրաստ էր ամենացածր աշխատանքին, բայց երազում է դառնալ ,,ապագա Ռուբինշտեյն,,:

Մյուսը բանաստեղծ էր, որն ապրում էր ծայրահեղ աղքատության մեջ, բայց հպարտ է իր ,,սրտի արյան վաստակով,,։ Նա մարմնավորում է չճանաչված, բայց նվիրված արվեստագետին։

Քո կարծիքով  ի՞նչ է գեղարվեստը: Գրածդ տեղադրի՛ր բլոգումդ:

Գեղարվեստը մարդու հոգու ամենաբարձր թռիչքն է, որը թույլ է տալիս կտրվել նյութական աշխարհի ցեխից և հասնել բացարձակ ազատության։ Լևոնի համար դա միակ ,,մաքուր օդն,, էր, որտեղ նա իրեն մարդ էր զգում։

Ինչպիսի՞ն էր Լևոնի վերաբերմունքը մոր նկատմամբ:

Լևոնը մորը սիրում էր։ Նույնիսկ երբ մայրը նախատում էր կամ կոտրում էր նրա գործիքները , նա պաշտպանում էր նրան՝ ասելով, որ մայրը բարի է և իրեն թաքուն համբուրում է: Սա Լևոնի հոգու մեծության և միաժամանակ նրա ողբերգության նշանն էր:

Война — это самое страшное, что может случиться. Это не просто страницы учебника, а огромная ошибка, которая ломает жизни миллионов обычных людей. Когда я думаю о войне, мне становится не по себе от того, как быстро рушится привычный мир.На войне люди меняются. Кто-то проявляет невероятное мужество и спасает других, а кто-то теряет человечность от страха. Но страшно не только солдатам, но и детям, и старикам, чьи дома превращаются в руины. Это испытание, которое никто не должен проходить.В мирное время мы часто не ценим тишину. Мы ссоримся из-за пустяков, не понимая, какое это счастье — просто знать, что завтра будет спокойным. Мир кажется нам чем-то обычным, хотя на самом деле это очень хрупкая вещь.Я считаю, что человек создан, чтобы строить и созидать, а не разрушать. Никакие цели не стоят человеческих жизней. Самое главное — оставаться людьми и уметь договариваться так, чтобы мир всегда был спокойным.

ԹԱԳԱԴՐՈՒՄ
Հոգիս արթնացավ հարավի բույրից,
Ինձ է դուրս կանչում զեփյուռը նրա,
Ձյունն էլ արևի ջահել համբյուրից
Ուրախ լալիս է դաշտերի վրա:
Ելնեմ, ծաղկումն է ձնծաղիկների,
Ձյունից ինձ նայող աչքերն համբուրեմ,
Գնամ հետևից ծիծեռնակների,
Նրանց հետ հետ գամ, գարունը բերեմ.
Բարձրանամ կապույտ գահը լեռների՝
Արևն իբրև թագ իմ գլխին առնեմ,
Հագնեմ ծիրանին արշալույսների,
Գարնան թագավոր ինձ թագադրեմ,
Եվ հրովարտակ արձակեմ մի խիստ,
Որ աղբյուրները հավերժ կարկաչեն,
Որ ծաղկեն լեռներն իմ արևանիստ,
Որ ծով դաշտերը հավերժ կանաչեն,
Որ գարունները գան ու չգնան,
Որ հավերժանան զմրուխտ դրախտով,
Որ բեկվի իմ դեմ խորհուրդը մահվան,
Որ մարդը ցնծա հավերժի բախտով:
Եվ ես երջանիկ կլինեմ այնժամ,
Եվ գուցե այնժամ ես մահը սիրեմ,
Երբ անմահ լինեմ, երբ հավերժանամ,
Երբ գարունները ողջ թագավորեմ…

Առաջադրանքներ

1․ Ի՞նչն է արթնացնում բանաստեղծական հերոսի հոգին։

Գարունը, բնության վերածնունդը

2.Ի՞նչ է նշանակում «գարնան թագավոր ինձ թագադրեմ» տողը։

Նա կարծես ուզում է տիրապետել բնության հրաշքներին և սփռել դրանք աշխարհով մեկ:

3.Ինչպիսի՞ տրամադրություն է ստեղծվում բնության նկարագրությամբ։

Լուսավոր է, հեքիաթային:

4.Ի՞նչ է ցանկանում փոխել հերոսը աշխարհում։

Մահվան իմաստը՝տառապանքը:

5.Ինչպիսի՞ աշխարհ է նա պատկերացնում։

Մի կարկաչող, հավերժական աշխարհ որը չունի վերջ և ոչ ոք կորուստենր չունի:

6.Պատկերացրու, որ դու ևս հրովարտակ ես արձակում։ Ի՞նչ կփոխեիր աշխարհում։

Նույնպես կցանկանայի վերացնել տառապանքները նաև պատերազմները և հույզերը:

7.Նկարագրի՛ր գարունը՝ օգտագործելով բանաստեղծության պատկերները։

Գարունը մի կախարդական տեսարան է, որտեղ ձնծաղիկները ձյան տակից նայող աչքեր են, իսկ ծիծեռնակները՝ գարնան ավետաբերներ: Այնտեղ արևը ոսկե թագ է լեռների կապույտ գագաթներին, իսկ արշալույսը՝ թագավորական ծիրանի հագուստ, որով զարդարվում է ողջ բնությունը:

Առաջադրանքներ

1.Ի՞նչ ճանապարհի մասին է խոսվում ստեղծագործության մեջ։

Հայ ժողովրդի պատմական ճանապարի մասին:

2.Ի՞նչ է նշանակում «աչքերիս մեջ գարնան օրեր» արտահայտությունը։

Սա կարծես խորհրդանշում է հույսը և ցույց է տալիս լավատես լինելը:

3.Ի՞նչ գաղափար է արտահայտում բանաստեղծությունը։ 

Կարծում եմ գաղափարը այն է, որ միշտ պետք է շարժվել դեպի ,,անմեռ աստղերը,,:

4. Արդյո՞ք այս բանաստեղծությունը միայն անցյալի մասին է, թե՞ նաև ներկայի և ապագայի։

,,Դարերն ի վեր,, և ,,դարեր կան դեռ,, տողերը հստակ ցույց են տալիս, որ սա հավերժականի մասին է:

1)72 էջը մուտքագրելու համար աշխատակիցներից առաջինը ծախսում է 8 ժ, իսկ երկրորը՝ 9ժ:
ա) Քանի՞ էջ կարող են նրանք միասին մուտքագրել 3 ժամում:

51
բ) Համատեղ աշխատելով նրանք քանի՞ ժամում կմուտքագրեն 340 էջ:

20

2)90 էջը մուտքագրելու համար աշխատակիցներից առաջինը ծախսում է 9 ժ, իսկ երկրորդը՝ 10 ժ:
ա) Քանի՞ էջ կարող են նրանք միասին մուտքագրել 4 ժամում:

76
բ) Համատեղ աշխատելով՝ նրանք քանի՞ ժամում կմուտքագրեն 190 էջ:

10

3)Առաջին տակառում կա 100 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում՝ 75 լ: Առաջին տակառից օրական դատարկվում է 2 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից 1,5 լ:
ա) Քանի՞ օր հետո կդատարկվի առաջին տակառը:

50
բ) Քանի՞ օր հետո տակառների հեղուկները կհավասարվեն:

50

4)Առաջին տակառում կա 120 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում՝ 100 լ: Առաջին տակառից՝ օրական դատարկվում է 3 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից 2 լ:
ա) Քանի՞ օր հետո կդատարկվի երկրորդ տակառը:

50
բ) Քանի՞ օր հետո տակառների հեղուկները կհավասարվեն:

20

5)Մի քանի գրքերի համար վճարել են 600 դրամ: Գրքերից մեկի արժեքը վճարված գումարի 30 %-ն է, իսկ մյուսինը` 40 %–ը:
ա) Առաջին գիրքը քանի՞ դրամով է էժան երկրորդից:

60

բ) Որքա՞ն դրամ են վճարել մնացած գրքերի համար:

180

6)Մի քանի գրքերի համար վճարել են 900 դրամ: Գրքերից մեկի արժեքը վճարված գումարի 20 %-ն է, իսկ մյուսինը` 30 %-ը:
ա) Առաջին գիրքը քանի՞ դրամով է էժան երկրորդից:

90

բ) Որքա՞ն դրամ են վճարել մնացած գրքերի համար:

450

7)Երկու օրում շտեմարան բերին 300 տ հացահատիկ, ընդ որում՝ երկրորդ օրը բերեցին առաջին օրը բերածի 20 %-ը:
ա) Քանի՞ տոննա հացահատիկ բերեցին շտեմարան առաջին օրը:

250

բ) Երկրորդ օրը բերված հացահատիկը առաջին օրվա հացահատիկի ո՞ր մասն է կազմում:

1/5

8)Երկու օրում շտեմարան բերին 400 տ հացահատիկ, ընդ որում՝ երկրորդ օրը բերեցին առաջին օրը բերածի 30 %-ը:
ա) Քանի՞ տոննա հացահատիկ բերեցին շտեմարան առաջին օրը:

4000/13

բ) Երկրորդ օրը բերված հացահատիկը առաջին օրվա հացահատիկի ո՞ր մասն է կազմում:

3/10

1. Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր։

2. Բնութագրի՛ր Հաճի աղային։

Համառ էր, ընտանիքի մեծն էր, կատարում էր անփոփոխ քայլեր, որոշ չափով եսասեր էր

3. Ներկայացրո՛ւ քո վերաբերմունքը Հաճի աղայի արարքի վերաբերյալ։

Կարծում եմ նրա արարքը սխալ էր, նա ինքը վերջում զղջացել իրա արարքի համար և զգաց որ ավելորդ մարդիկ չեն լինում։

4. Մեկնաբանի՛ր ստեղծագործության ավարտը։

Ավարտը վատը չէր եթե հաշվի առնենք որ Հաճի աղան փոխհատուցում է անում իր արարքի համար։

5. Ինչո՞ւ է ստեղծագործությունը կոչվում ,,Ավելորդը,, ։

Քանի որ Հաճի աղան իր քրոջը անվանել էր “ավելորդ”, դրանից հետո նա գիտակցեց որ աշխարհում ավելորդ մարդ չկա։

6. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը, ի՞նչ է ուզում ասել հեղինակը։

Այս կյանքում ոչ ոք ավելորդ չի և ոչ ոք արժանի չի մահվան։

1. Ի՞նչ է էլեկտրամագնիսական դաշտը:

Էլեկտրամագնիսական դաշտը ֆիզիկական դաշտ է, որը ստեղծվում է էլեկտրական լիցքերով և հոսանքներով և բաղկացած է փոխկապակցված էլեկտրական և մագնիսական դաշտերից։

2. Ի՞նչն են անվանում էլեկտրամագնիսական ալիք:

Էլեկտրամագնիսական ալիք են կոչվում էլեկտրամագնիսական դաշտի տատանումները, որոնք տարածվում են տարածության մեջ։

3. Գրեք էլեկտրամագնիսական ալիքի տարածման արագության, ալիքի երկարության և տատանումների հաճախության կապն արտահայտող բանաձևը:

c=λν

4. Որքա՞ն է էլեկտրամագնիսական ալիքի տարածման արգությունը վակուումում:

c ≈ 3 × 10⁸ մ/վ

5.Պատկերեք ռադիոկապի իրականցման պարզագույն սխեման:

հաղորդիչ, ալեհավաք, ընդունող ալեհավաք, ընդունիչ

6. Ինչպե՞ս է իրականացվում ռադիոհեռագրային կապը:

Այն իրականացվում է էլեկտրամագնիսական ալիքներով ազդանշաններ փոխանցելով (օրինակ՝ Մորզեի կոդով)

7. Ո՞ր պրոցեսն է կոչվում մոդուլում:

Այն պրոցեսը, երբ բարձր հաճախության ալիքի որևէ պարամետր փոփոխվում է ըստ հաղորդվող ազդանշանի։

8. Ի՞նչ է դեդեկտորը:

Դետեկտորը սարք է, որը առանձնացնում կամ վերականգնում է օգտակար ազդանշանը մոդուլացված ալիքից։

9.Ի՞նչ հիմնական մասերից է կազմված բջջային հեռախոսացանցը

Անտենաներ, բջջային հեռախոսներ,կառավարման համակարգեր և կաբելային կամ անլար փոխանցման ցանցեր

10. Ի՞նչ է համացանցը:

Համացանցը գլոբալ համակարգ է, որը միացնում է միլիոնավոր սարքեր՝ ապահովելով տեղեկատվության փոխանակում ամբողջ աշխարհում։