ՕՊՏԻԿԱԿԱՆ ԵՐԵՎՈՒՅԹՆԵՐ

ՕՊՏԻԿԱԿԱՆ ԵՐԵՎՈՒՅԹՆԵՐ

1. Ի՞նչ է լույսը ըստ Նյուտոնի և ըստ Հյուգենսի:

Աղբյուրից հեռացող համակենտրոն գնդոլորտներ:

2. Ո՞ր լուսատու մարմինն են անվանում լույսի կետային աղբյուր:

Եթե լույսի աղբյուրի չափերը շատ փոքր են մինչև լուսավորվող մարմին ընկած հեռավորության համեմատ, ապա այն անվանում են լույսի կետային աղբյուր

3. Լույսի ի՞նչ բնական և արհեստական  աղբյուրներ գիտեք:

Բնական՝ արեգակ, աստղեր, կայծակ և այլ:

Արհեստական՝ լամպ, գազայրիչի բոցը և այլ:

4. Ո՞րն է Արեգակի և Լուսնի լուսարձակման տարբերությունը:

Տարբերությունը նրա մեջ է որ Լուսինը անդրադարձնում է իր վրա ընկած՝ Արեգակի լույսը:

5. Ի՞նչ է լույսի ճառագայթը:

Լույսի ճառագայթը լուսային էներգիայի տարածման ուղղագիծ գիծն է համասեռ միջավայրում։

6. Ինչպե՞ս է տարածվում լույսը համասեռ միջավայրում:

Ուղղագիծ

7. Ո՞ր լույսն է կոչվում անդրադարձած:

Այն լույսը որը երևում է իրական լույսի աղբյուրի անդրադարձված լինելու հետևանքով։

8. Ո՞ր անկյունն է կոչվում անկման անկյուն. և որը անդրադարձման անկյուն:

Անկման անկյուն է այն անկյունը, որը առաջանում է ընկնող ճառագայթի և մակերևույթին անցկացված ուղղահայաց գծի միջև։

Անդրադարձման անկյուն է այն անկյունը, որը առաջանում է անդրադարձած ճառագայթի և նույն ուղղահայաց գծի միջև։

9. Ձևակերպեք լույսի անդրադարձման օրենքը:

անկման անկյուն=անդրադարձման անկյուն

10. Ո՞ր երևույթն է կոչվում լույսի բեկում:

Լույսի բեկում է կոչվում այն երևույթը, երբ լույսի ճառագայթը անցնելով մի միջավայրից մյուսը, փոխում է իր տարածման ուղղությունը։

11. Ձևակերպեք լույսի բեկման օրենքը:

Ընկնող ճառագայթը, բեկված ճառագայթը և անկման կետում բաժանման սահմանին անցկացված ուղղահիծը գտնվում են նույն հարթության մեջ։

12. Անկմա՞ն, թե՞ բեկման անկյունն է ավելի մեծ, երբ լույսը՝ ա. օդից անցնում է ջուր, բ. ջրից անցնում է օդ:

օդից ջուր բեկման անկյունը փոքր է իսկ ջրից ոդ մեծ

Զաբուղոն

Զաբուղոն

1. Ի՞նչ է նովելը։

Նովելը (նորավեպ) փոքրածավալ, արձակ գեղարվեստական ստեղծագործություն է, որն աչքի է ընկնում կյանքի մեկ ավարտուն դրվագի պատկերմամբ, սուր սյուժեով, սեղմությամբ և անսպասելի վախճանով։ Այն ձևավորվել է Վերածննդի դարաշրջանում, հաճախ պատկերում է արտասովոր դեպքեր, ունի քիչ կերպարներ և հագեցած է հոգեբանական վերլուծություններով։Հայ գրականության մեջ նովելի դասական օրինակներ է ստեղծել Գրիգոր Զոհրապը։

2. Ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը, ի՞նչ ուղերձ կարող ես նկատել։

Իրական սերը զոհեր է պահանջում, իսկ Վասիլիկի սերը ավելի շատ ,,ցուցադրության,, համար էր։ Երբ դժվարություն եղավ, նա դավաճանեց։

3. Ներկայացրե՛ք ստեղծագործության հերոսներին՝ առանձին-առանձին բնութագրելով։

Զաբուղոն գյուղի խոհրդավոր գողն էր: Գողություն անում էր ոչ թե չարությունից դրդված այլ իր ճարպկությունը ապացուցելու համար: Նա միամիտ էր,բայց համատարիմ: Նա նախընտրեց բանտում փակված լինել քան ականատես լինել դավաճանմանը:

Վասիլիկը Զաբուղոյի նշանածն էր: Նա ցուցամոլ էր և թեթվամիտ: Նրան դու էր գալիս ,,խարհրդավոր գողի,, նշանածը լինել, բայց նրա սերը լիովին անկերղծ չէր և նա պատրաստ չէր զոհողությունների գնալու: Նա չդիմացավ և ցանկանալով տեսանելի կյանք ամուսնացավ մեկ ուրիշի հետ, իսկ ամենավատը մատնեց իր սիրեցյալին ոստիկանություն:

Գրե՛ք ձեր կարծիքը նրանց արարքների վերաբերյալ։

Իմ կարծիքով այս երկու հերոսների քայլերով բացահայտվում են մարդկային հոգու տեսակները:

Զաբուղոն ապացուցեց որ նույնիսկ գողը կարող էր ունենալ ավելի բարձր մարդկային արժեքներ քան այլ մարդիկ: Նա հասկացավ, որ առանց սիրո և հավատի ազատությունն անիմաստ է, և նախընտրեց բանտը քան հոգու դատարկությունը:

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը և Մետալուրգիական արդյունաբերությունը

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը և Մետալուրգիական արդյունաբերությունը

1.Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում վառելիքաէներգետիկ համալիրը:

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը տնտեսության այն ճյուղերի համախումբն է, որոնք զբաղվում են բնական վառելիքի արդյունահանմամբ, վերամշակմամբ և էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ ու հաղորդմամբ սպառողին։

2.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքը,թվել առավել հզորները:

ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքի հիմքում ջերմային, ատոմային և ջրային էներգետիկան են, իսկ առավել հզոր կայաններն են Հրազդանի ՋԷԿ-ը, Հայկական ԱԷԿ-ը, Երևանի ՋԷԿ-ը, Արգելի և Տաթևի ջրէկները։

3.Ինչպիսի՞ հեռանկարներ ունի ՀՀ վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը:

Հայաստանի վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը հենվում է նոր ատոմակայանի կառուցման, արևային ու քամու էներգիայի ընդլայնման և տարածաշրջանային էներգետիկ համակարգերին ինտեգրվելու հեռանկարի վրա։

4.Նշե’լ մետալուրգիայի դերը ՀՀ տնտեսության մեջ:

Մետալուրգիան ՀՀ տնտեսության արտահանման ուղղվածություն ունեցող գլխավոր ճյուղն է, որը հանդիսանում է պետական բյուջեի հիմնական հարկատուն և ապահովում է արդյունաբերական աճը։

5.Ի՞նչ ենթաճյուղերից է բաղկացած ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը:

ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը բաղկացած է պղնձամոլիբդենային, ոսկու արդյունահանման, պղնձաձուլության և ալյումինի վերամշակման ենթաճյուղերից, ինչպես նաև սև մետաղների ջարդոնի վերաձուլումից։

6.Բնութագրե’լ ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերության զարգացման բնական և տնտեսական նախադրյալները:

Մետալուրգիայի զարգացման բնական նախադրյալը հարուստ հանքավայրերն են, իսկ տնտեսական նախադրյալները ներառում են մասնագիտական ներուժը, էներգետիկ հզորությունները և միջազգային շուկայի պահանջարկը։

Հավասարումներ

Հավասարումներ

1)Լուծել հավասարումները․

|x| = 3

-3, 3
|x| = 9

-9, 9
|x| = 0

0
|x| = -5

լուծում չունի
|x| = 18

-18,18
|x| — 2 = 5

-7,7
|x| — 5 = — 3

-2,2
|x| + 6 = 3

լուծում չունի
|x| — 3 = 3

-6, 6
|x| + 10 = 5

լուծում չունի
|x + 6| = 0

-6

|x — 5| = 2

7,-7
|x + 9| = 7

-16,-2
|4x — 8| = — 6

լուծում չունի
|5x — 5| = 0

1
|x — 5| + 3 = — 4

լուծում չունի
|x + 8| + 3 = 1

լուծում չունի
|2x — 6| — 5 = 3

7

2)Լուծել հավասարումները․

√(x) = 2

4
√(x) = 5

25
√(x) = 0

0
√(x) — 2 = 6

64
√(x) — 4 = 1

25
√(x) + 4 = 2

լուծում չունի
√(x — 2) = 2

6
√(x + 3) = 3

լուծում չունի
√(x — 8) = — 3

լուծում չունի
√(2x — 5) = 2

4.5
√(4x — 4) = 0

1
√(3x — 1) = 3

10/3
√(2x — 4) = √(x + 2)

6
√(5x + 3) =√(3x — 4)

լուծում չունի
√(2x + 6) = √(x + 2)

լուծում չունի
√(6x — 6) = √(4x — 8)

լուծում չունի
√(4 — x) = √(1 — 2x)

-3

√(5x — 5) = √(3x + 6)

5.5

3)Լուծել հավասարումները․

x — √(x) — 6 = 0

9


2x — 3√(x) — 2 = 0

16

Արտիստը

Արտիստը

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր:

Անդրիավաճառ-արձանիկներ վաճառող

Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր այն միջավայրը, որտեղ հայտնվում է պատմողը:

Տանտիրուհին իտալուհի էր իսկ բնակիչները հիմնականում արտիստներ են կամ արվեստի հետ կապ ունեցող մարդիկ։ Այստեղ տիրում էր ջերմ և աղմկոտ մթնոլորտ, կային տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ ովքեր միավորված են ընդհանուր սեղանի և արվեստի շուրջ:

Ներկայացրու Լևոնին`

Ա. ըստ պատմողի

Նիհար, գունատ, կանոնավոր դիմագծերով, 16-17 տարեկան երիտասարդ: Նրա աչքերում կա ,,մելամաղձիկ արտահայտություն,, և նրա հայացքը միանգամից համակրանք է առաջացնում: Հագնված է թափառաշրջիկ երաժշտի պես:

Բ. ըստ հարևանների

Նրան բոլորը անվանում էին ,,Արտիստ,,։ Կավալլարոյի համար նա ազնիվ էր և տաղանդավոր նաևբհիշեցնում է իր մահացած եղբորը, Լուիզայի համար՝ խղճահարության արժանի, բայց հպարտ մի երիտասարդ: Բոլորը համաձայն էին, որ նա ,,հոգով ու արյունով արտիստ է,,:

Պատմի՛ր Լևոնի հոր մասին, արտահայտիր վերաբերմունք նրա նկատմամբ:

Լևոնի հայրը թատերական վարսավիր էր, որն անհույս սիրահարված էր մի երգչուհու: Այս զգացմունքը նրան դարձրել էր ծաղրի առարկա, ինչի պատճառով նա անձնատուր էր եղել խմիչքին:Իմ կարծիքով նա որոշակի մարդկանց խմբի զոհ էր։

Ներկայացրու Լևոնին ՝ըստ Լևոնի մոր պատմածի:

Մոր աչքերում Լևոնը ,,փչացած,,, ,,անամոթ,, և ,,անպետք,, զավակ է, որը գնում է հոր սխալ ճանապարհով։ Մայրը նրան տեսնում է միայն նյութական տեսանկյունից՝ մեղադրելով, որ նա չի աշխատում իրեն պահելու համար, այլ ժամանակը վատնում է թատրոններում։

Վերնագրի՛ր այս հատվածը:

Արտիստի ապրելակերպը

Որ հատվածից է երևում, որ Լևոնը.

Ա. սոցիալապես անապահով վիճակում է

Այն հատվածում որտեղ նշվում է, որ նրանք ապրում են ,,հավաբնից փոքր,,սենյակում, ունեն ընդամենը երկու ջարդված աթոռ։

Բ. համարձակ է

Այն պահը երբ մինչև վերջ ուղղում է Կավալլարոյին և գիտի դիրիժորի հետ վեճի իրական պատճառը։

Գ. արվեստասեր է

Սենյակում ունի մեծ երաժիշտների լուսանկարներ ու արձանիկներ

Դ. երաժշտական բնազդ և դիտողական ձիրք ունի:

Նկատել է դիրիժորի կես տոն բարձր վերցրած նոտան։

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

Կլակյոր–մարդ, որին վարձում են թատրոնում բուռն ծափահարելու համար, բենեֆիս-ներկայացում, որի հասույթը հատկացվում է մեկ դերասանի

Դուրս գրի՛ր Լևոնին բնութագրող ամենագեղեցիկ նախադասությունը: 

,,Նա ազնիվ է որպես նորածին և զգայուն` որպես քնարի լար։,,

Ինչո՞վ էր զբաղվում Լևոնը թատրոնում, համառոտ ներկայացրու:

Նա աֆիշներ էր բաժանում, մասսայական տեսարաններում դերեր տանում, ,,պոչ էր բռնում,,։ Բայց ամենակարևորը՝ նա առաջին ծափ տվողն էր, որով ստեղծում էր նոր արտիստի հաջողությունը։

Բնութագրի՛ր Լևոնի հորը՝ հիմնվելով տեքստում ասվածի վրա: 

Նա բարի, համեստ, բայց թույլ կամքի տեր մարդ էր: Նրա մեջ կար մեծ սեր դեպի գեղեցիկը` արվեստը, ինչը կործանեց նրան։ Սակայն նա կարողանում էր գնահատել որդու ձիրքը և երազում էր նրան կրթության տալ։

Կարդա՛ և բացատրի՛ր ընդգծված արտահայտությունը՝ Արդարև, հիվանդի աչքերի մեջերևում էր եսամոլի հոգի, թեև գեղեցիկ էին այն աչքերը և դեռ բավական վառվռուն` մոտ հիսուն տարեկան կնոջ թառամած դեմքի վրա:

Նա կենտրոնացած է միայն իր ցավերի և նյութական կարիքների վրա։ Նա չի տեսնում որդու հոգեկան աշխարհը և նրան ընկալում է որպես միայն իրեն պահող միջոց։


Բնութագրի՛ր Լևոնի ընկերներին:

Մեկը գործնական, բայց երազկոտ պատանի էր: Նա պատրաստ էր ամենացածր աշխատանքին, բայց երազում է դառնալ ,,ապագա Ռուբինշտեյն,,:

Մյուսը բանաստեղծ էր, որն ապրում էր ծայրահեղ աղքատության մեջ, բայց հպարտ է իր ,,սրտի արյան վաստակով,,։ Նա մարմնավորում է չճանաչված, բայց նվիրված արվեստագետին։

Քո կարծիքով  ի՞նչ է գեղարվեստը: Գրածդ տեղադրի՛ր բլոգումդ:

Գեղարվեստը մարդու հոգու ամենաբարձր թռիչքն է, որը թույլ է տալիս կտրվել նյութական աշխարհի ցեխից և հասնել բացարձակ ազատության։ Լևոնի համար դա միակ ,,մաքուր օդն,, էր, որտեղ նա իրեն մարդ էր զգում։

Ինչպիսի՞ն էր Լևոնի վերաբերմունքը մոր նկատմամբ:

Լևոնը մորը սիրում էր։ Նույնիսկ երբ մայրը նախատում էր կամ կոտրում էր նրա գործիքները , նա պաշտպանում էր նրան՝ ասելով, որ մայրը բարի է և իրեն թաքուն համբուրում է: Սա Լևոնի հոգու մեծության և միաժամանակ նրա ողբերգության նշանն էր:

Գործնական քերականություն

Գործնական քերականություն

1. Լրացրո՛ւ  բաց թողնված տառերը։ 

Աղբակույտ, ամպհովանի, աղբյուր, խաբկանք /բ-պ/ 

Անբիծ,անբասիր, ամփոփել, ամբոխ, անպատճառ /մ-ն/

Տնօրեն, սալորօղի, օդանավ, չօգտվել /օ-ո/ 

Միայն, հեքիաթ, միմյանց, բամիա /իա -յա/ ։ 

2. Գրի՛ր միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Հուշարձան-կոթող, հայ-ռուսական, փոքր-ինչ, մուգ կանաչ, չորսից հինգ, իննսունամյա, մանր-մունր, սերնդեսերունդ, առ այն, բուժզննում։ 

3. Նշե՛ք , թե տրված բառերում օ/ո-ն ի՞նչ է արտասանվում։ 

նորաոճ,-ո անձրևորդ,-ո անորակ,-օ փղոսկր-օ։ 

4. Վերականգնե՛ք արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։ 

Ծաղկաշղթա ի-ն սղվել է, կենդանական -ի սղվել է, հոգյակ- ի-ն սղվել է, գլխավոր- ու-ն դարձել է ը, փախստական-ու-ն դարձել է ը, գունավոր-յ-ն սղվել է, սառցահատ-ույ-ը սղվել է, մատենադարան-յա-ն դարձել է ե, գերություն-ի-ն սղվել է, մանրախնդիր ը-ն սղվել է։ 

5. Գրե՛ք  տրված տառակապակցությունների թվային արժեքները։ 

Ժե,  իա, մլ, ժթ

15, 21, 230, 19

6. Ընդգծե՛ք տրված նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը։ 

Առակագրությունն ունեցել է բանահյուսական ծագում։

Մխիթար Գոշն օգտվել է նաև Եզոպոսի առակներից։

Դավիթը չի կոտորում  Մսրա Մելիքի զորքին։ 

Տարբեր գլուխներում առաջ է քաշվում մեղքերից մաքրվելու, ապաշխարելու գաղափարը։ 

7. Տրված թվականների դիմաց գրիր տեսակը։ 

Վեցերորդ-դասական, մեկ երրորդ-կոտորակային, հազարական-բաշխական, քսաներեք-բացարձակ քանակական, ութական-բաշխական, վեց-վեց-բաշխական։

8.  Գրի՛ր տրված բառերի բացատրությունը։ 

Խորշակ, ահ, մեգ, խրթին, արտևանունք։ 

տաք քամի,վախ, մառախուղ, բարդ, թարթիչ

9. Գրե՛ք մեկ բարդ համադասական նախադասություն։ 

Նրան ոչ թե դասն էր հետաքրքրում այլ դրսի գործողությունները:

10.  Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։ 

Եթե քրքրենք այդ միության հաշվեմատյանները, հետաքրքիր տեղեկություններ կգտնենք, 

Ա․ բայց այսօր էլ չենք հասցնի, 

Բ․ բայց մենք այդ հնարավորությունը չունենք, 

Գ․ ես վաղուց եմ այդ մասին մտածում։ 

11. Նշի՛ր համեմատությունները։ 

Նա լաց էր լինում աղիողորմ, հետո շունչը պահում էր, ինչպես ջրասուզակը ջրում։ 

Բացում էր աչքերը, որոնք կապույտ էին պայծառ երկնքի պես։

Նայում էր ծովին, որը հասուն արտի նման փռվել էր ընդարձակ տեսադաշտում։ 

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Հուր ու բոց էր թափվում Վանի՝ հրդեհից խուճապահար, բնակիչների գլխին։

Քաղաքը հրդեհի էին մատնել՝ Վահան Մամիկոնյանի և Մերուժան Արծրունու՝ Պարսկաստանից բերած զորագնդերը։ 

Ականջը նրա բյուրեղյա նվագին՝ Լիլիթը նայում էր դրախտի աստղազարդ երկնքին։ 

Այս մտքով ոգևորվելով՝ Սմբատն իր մեջ զգում էր մի անսովոր եռանդ։ 

13. Նախադասություններն դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

1. Մարսի վրա քարը շատ երկաթ է պարունակում, իսկ երկաթը ժանգոտվելով կարմրում է։

2. Այստեղ գետինը ծածկված է կարմիր , փոշոտ հողով, որը, քամիներից օդ բարձրանալով, դառնում է վարդագույն ամպեր։ 

3. Մարսը հաճախ անվանում են ,,Կարմիր մոլորակ,,։

4. Ավելի հարմար կլիներ Մարսն անվանել ,,Ժանգոտ մոլորակ,,։ 

3214

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր։ 

Մենք շնորհակալ ենք այն անշահախնդիր բժշկից, ով փրկեց մեր հարազատի կյանքը։ 

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը և ուղղի՛ր։ 

Ներկաների մի մասը խիստ զարմացած էր։ 

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Տե՛ր, դատիր նրանց, ովքեր դատում են մեզ,  կռվի ել  նրանց դեմ, ովքեր ահա մարտնչում են  մեր դեմ, քո զենքով ու հավատով օգնի՛ր մեզ։ 

 հավատ, կռվի ելնել, ես, դատել 

Мое отношение к войне, люди на войне и в мире

Мое отношение к войне, люди на войне и в мире

Война — это самое страшное, что может случиться. Это не просто страницы учебника, а огромная ошибка, которая ломает жизни миллионов обычных людей. Когда я думаю о войне, мне становится не по себе от того, как быстро рушится привычный мир.На войне люди меняются. Кто-то проявляет невероятное мужество и спасает других, а кто-то теряет человечность от страха. Но страшно не только солдатам, но и детям, и старикам, чьи дома превращаются в руины. Это испытание, которое никто не должен проходить.В мирное время мы часто не ценим тишину. Мы ссоримся из-за пустяков, не понимая, какое это счастье — просто знать, что завтра будет спокойным. Мир кажется нам чем-то обычным, хотя на самом деле это очень хрупкая вещь.Я считаю, что человек создан, чтобы строить и созидать, а не разрушать. Никакие цели не стоят человеческих жизней. Самое главное — оставаться людьми и уметь договариваться так, чтобы мир всегда был спокойным.

Շիրազ

Շիրազ

ԹԱԳԱԴՐՈՒՄ
Հոգիս արթնացավ հարավի բույրից,
Ինձ է դուրս կանչում զեփյուռը նրա,
Ձյունն էլ արևի ջահել համբյուրից
Ուրախ լալիս է դաշտերի վրա:
Ելնեմ, ծաղկումն է ձնծաղիկների,
Ձյունից ինձ նայող աչքերն համբուրեմ,
Գնամ հետևից ծիծեռնակների,
Նրանց հետ հետ գամ, գարունը բերեմ.
Բարձրանամ կապույտ գահը լեռների՝
Արևն իբրև թագ իմ գլխին առնեմ,
Հագնեմ ծիրանին արշալույսների,
Գարնան թագավոր ինձ թագադրեմ,
Եվ հրովարտակ արձակեմ մի խիստ,
Որ աղբյուրները հավերժ կարկաչեն,
Որ ծաղկեն լեռներն իմ արևանիստ,
Որ ծով դաշտերը հավերժ կանաչեն,
Որ գարունները գան ու չգնան,
Որ հավերժանան զմրուխտ դրախտով,
Որ բեկվի իմ դեմ խորհուրդը մահվան,
Որ մարդը ցնծա հավերժի բախտով:
Եվ ես երջանիկ կլինեմ այնժամ,
Եվ գուցե այնժամ ես մահը սիրեմ,
Երբ անմահ լինեմ, երբ հավերժանամ,
Երբ գարունները ողջ թագավորեմ…

Առաջադրանքներ

1․ Ի՞նչն է արթնացնում բանաստեղծական հերոսի հոգին։

Գարունը, բնության վերածնունդը

2.Ի՞նչ է նշանակում «գարնան թագավոր ինձ թագադրեմ» տողը։

Նա կարծես ուզում է տիրապետել բնության հրաշքներին և սփռել դրանք աշխարհով մեկ:

3.Ինչպիսի՞ տրամադրություն է ստեղծվում բնության նկարագրությամբ։

Լուսավոր է, հեքիաթային:

4.Ի՞նչ է ցանկանում փոխել հերոսը աշխարհում։

Մահվան իմաստը՝տառապանքը:

5.Ինչպիսի՞ աշխարհ է նա պատկերացնում։

Մի կարկաչող, հավերժական աշխարհ որը չունի վերջ և ոչ ոք կորուստենր չունի:

6.Պատկերացրու, որ դու ևս հրովարտակ ես արձակում։ Ի՞նչ կփոխեիր աշխարհում։

Նույնպես կցանկանայի վերացնել տառապանքները նաև պատերազմները և հույզերը:

7.Նկարագրի՛ր գարունը՝ օգտագործելով բանաստեղծության պատկերները։

Գարունը մի կախարդական տեսարան է, որտեղ ձնծաղիկները ձյան տակից նայող աչքեր են, իսկ ծիծեռնակները՝ գարնան ավետաբերներ: Այնտեղ արևը ոսկե թագ է լեռների կապույտ գագաթներին, իսկ արշալույսը՝ թագավորական ծիրանի հագուստ, որով զարդարվում է ողջ բնությունը:

Հովհաննես ՇիրազՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ԵՐԳ
Աչքերիս մեջ գարնան օրեր,
Ճամփես բախտիս սաերն ի վեր,
Ելնում են ես քարերն ի վեր,
Ելնում են ես սարերն ի վեր,
Քարեր, սարեր, դարերն ի վեր:
Բախտս աստղերն են վեր պահել,
Ջահել եմ ես ու ձիս ջահել,
Չեմ նկատում քարեր ճամփիս,
Չեմ նկատում սարեր ճամփիս,
Քարեր, սարեր, դարեր ճամփիս:
Շանթն է բեկվում ճակտիս վրա,
Մահ՝ չգիտեմ՝ կա՞, թե՞ չկա,
Ելնում եմ ես ահերն ի վեր,
Ելնում եմ ես մահերն ի վեր,
Ահեր, մահեր, ջահերն ի վեր:
Աչքերիս մեջ գարնան օրեր,
Ճամփես դեպի աստղերն անմեռ՝
Ինձ ելնելու քարեր կան դեռ,
Ինձ ելնելու սարեր կան դեռ,
Քարեր, սարեր, դարեր կան դեռ…

Առաջադրանքներ

1.Ի՞նչ ճանապարհի մասին է խոսվում ստեղծագործության մեջ։

Հայ ժողովրդի պատմական ճանապարի մասին:

2.Ի՞նչ է նշանակում «աչքերիս մեջ գարնան օրեր» արտահայտությունը։

Սա կարծես խորհրդանշում է հույսը և ցույց է տալիս լավատես լինելը:

3.Ի՞նչ գաղափար է արտահայտում բանաստեղծությունը։ 

Կարծում եմ գաղափարը այն է, որ միշտ պետք է շարժվել դեպի ,,անմեռ աստղերը,,:

4. Արդյո՞ք այս բանաստեղծությունը միայն անցյալի մասին է, թե՞ նաև ներկայի և ապագայի։

,,Դարերն ի վեր,, և ,,դարեր կան դեռ,, տողերը հստակ ցույց են տալիս, որ սա հավերժականի մասին է:

Տեքստային խնդիրներ

Տեքստային խնդիրներ

1)72 էջը մուտքագրելու համար աշխատակիցներից առաջինը ծախսում է 8 ժ, իսկ երկրորը՝ 9ժ:
ա) Քանի՞ էջ կարող են նրանք միասին մուտքագրել 3 ժամում:

51
բ) Համատեղ աշխատելով նրանք քանի՞ ժամում կմուտքագրեն 340 էջ:

20

2)90 էջը մուտքագրելու համար աշխատակիցներից առաջինը ծախսում է 9 ժ, իսկ երկրորդը՝ 10 ժ:
ա) Քանի՞ էջ կարող են նրանք միասին մուտքագրել 4 ժամում:

76
բ) Համատեղ աշխատելով՝ նրանք քանի՞ ժամում կմուտքագրեն 190 էջ:

10

3)Առաջին տակառում կա 100 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում՝ 75 լ: Առաջին տակառից օրական դատարկվում է 2 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից 1,5 լ:
ա) Քանի՞ օր հետո կդատարկվի առաջին տակառը:

50
բ) Քանի՞ օր հետո տակառների հեղուկները կհավասարվեն:

50

4)Առաջին տակառում կա 120 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում՝ 100 լ: Առաջին տակառից՝ օրական դատարկվում է 3 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից 2 լ:
ա) Քանի՞ օր հետո կդատարկվի երկրորդ տակառը:

50
բ) Քանի՞ օր հետո տակառների հեղուկները կհավասարվեն:

20

5)Մի քանի գրքերի համար վճարել են 600 դրամ: Գրքերից մեկի արժեքը վճարված գումարի 30 %-ն է, իսկ մյուսինը` 40 %–ը:
ա) Առաջին գիրքը քանի՞ դրամով է էժան երկրորդից:

60


բ) Որքա՞ն դրամ են վճարել մնացած գրքերի համար:

180

6)Մի քանի գրքերի համար վճարել են 900 դրամ: Գրքերից մեկի արժեքը վճարված գումարի 20 %-ն է, իսկ մյուսինը` 30 %-ը:
ա) Առաջին գիրքը քանի՞ դրամով է էժան երկրորդից:

90

բ) Որքա՞ն դրամ են վճարել մնացած գրքերի համար:

450

7)Երկու օրում շտեմարան բերին 300 տ հացահատիկ, ընդ որում՝ երկրորդ օրը բերեցին առաջին օրը բերածի 20 %-ը:
ա) Քանի՞ տոննա հացահատիկ բերեցին շտեմարան առաջին օրը:

250


բ) Երկրորդ օրը բերված հացահատիկը առաջին օրվա հացահատիկի ո՞ր մասն է կազմում:

1/5

8)Երկու օրում շտեմարան բերին 400 տ հացահատիկ, ընդ որում՝ երկրորդ օրը բերեցին առաջին օրը բերածի 30 %-ը:
ա) Քանի՞ տոննա հացահատիկ բերեցին շտեմարան առաջին օրը:

4000/13


բ) Երկրորդ օրը բերված հացահատիկը առաջին օրվա հացահատիկի ո՞ր մասն է կազմում:

3/10

Դ. Դեմիրճյան ,,Ավելորդը,,

Դ. Դեմիրճյան ,,Ավելորդը,,

1. Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր։

2. Բնութագրի՛ր Հաճի աղային։

Համառ էր, ընտանիքի մեծն էր, կատարում էր անփոփոխ քայլեր, որոշ չափով եսասեր էր

3. Ներկայացրո՛ւ քո վերաբերմունքը Հաճի աղայի արարքի վերաբերյալ։

Կարծում եմ նրա արարքը սխալ էր, նա ինքը վերջում զղջացել իրա արարքի համար և զգաց որ ավելորդ մարդիկ չեն լինում։

4. Մեկնաբանի՛ր ստեղծագործության ավարտը։

Ավարտը վատը չէր եթե հաշվի առնենք որ Հաճի աղան փոխհատուցում է անում իր արարքի համար։

5. Ինչո՞ւ է ստեղծագործությունը կոչվում ,,Ավելորդը,, ։

Քանի որ Հաճի աղան իր քրոջը անվանել էր “ավելորդ”, դրանից հետո նա գիտակցեց որ աշխարհում ավելորդ մարդ չկա։

6. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը, ի՞նչ է ուզում ասել հեղինակը։

Այս կյանքում ոչ ոք ավելորդ չի և ոչ ոք արժանի չի մահվան։