Գրիգոր Զոհրապի ,,Զաբուղոն,, ստեղծագործության Վասիլիկի և պատմական կերպար Պետրոս Ա Գետադարձի արարքները ունեն նմանություն։ Նրանց արարքների ընտրության ժամանակ անձնական շահը գերակայեց պատասխանատվությանը։

Անհատի արարքները կարող են ունենալ ճակատագրական և մեծածավալ աշխատանքներ։

Զաբուղոնի կյանքի իմաստը Վասիլիկի հանդեպ սերն էր։ Վասիլիկը ձգտելով հասարակության ուշադրությանը չկարողացավ դիմակայել ,,թաքուն,, սիրո,,ծանրությանը,, և ընտրեց դավաճանության ճանապարհը։ Այդ արարքի պատճառով Զաբուղոնը տրվեց մենությանը։ Այստեղ մի մարդու արարքի պատճառով կործանվեց մի ամբողջ ճակատագիր։ Նույնպիսի դժբախտության պատճառ դարձավ Պետրոս Ա Գետադարձի արարքը։ Անձնական շահերով առաջնորդվող նրա քայլը Անիի Թագավորությունը Բյուզանդիային հանձնելու վերջին քայլը եղավ։ Եթե Վասիլիկը կործանեց միայն մի մարդու ճակատագիր ապա Գետադարձի անձնական շահերից բխող արարքը վտանգեց մի ամբողջ երկրի ազատությունը։ Երկու դեպքում էլ կերպարների հեռատեսությունը բացակայում էր։ Եթե Վասիլիկը հավատարիմ մնար հնարավոր է Զաբուղոնը փոխեր իր կյանքը։ Նույն կերպ, եթե Գետադարձը պայքարեր իր երկրի համար գուցե հնարավոր լիներ կանխել վտանգը և պահպանել ազատությունը։

Այսպիսով` այս պատմությունները փաստում են, որ անհատը պետք է պատասխանատու լինի իր արարքների հետևանքների համար։

1.Կարդացե՛ք Սահյանի բանաստեղծությունները, վերլուծե՛ք։

Անտառում, Մասրենի,Անունդ տալիս

Համո Սահյանի ,,Անտառում,, բանաստեղծությունը պատկերում է բնության մի խորհրդավոր ու ապրող աշխարհ, որտեղ ամեն մի թուփ ու կենդանի ունի իր զգացմունքը։ Այստեղ աշնան խաղաղությունը բախվում է անտառի ներքին անհանգստությանն ու կյանքի դաժան օրենքներին։

,,Մասրենի,, ստեղծագործության մեջ հեղինակը բույսի միջոցով խոսում է մարդկային մենության և հպարտության մասին։ Լքված ու փշոտ մասրենին դառնում է անտարբեր դարում իր տեսակը պահող վեհ անհատի խորհրդանիշը։

,,Անունդ տալիս,, բանաստեղծությունը Հայաստանի հոգեվիճակների ու պատմական հիշողության մասին է։ Սահյանը հայրենիքը հավաքում է մամռոտած քարերի, լքված թոնիրների ու բնության գույների մեջ՝ ստեղծելով կարոտի մի անվերջանալի պատկերասրահ։

2. Ընթերցե՛ք Սահայանի բանաստեղծությունները համացանցից, ընտրե՛ք ձեզ դուր եկածները։

Ինձ ասում են՝ թե խելոք մնա

3. Բնությունը Սահյանի պոեզիայում։ Ներկայացրե՛ք ձեր մտորումները։

Բնության նկարագրությունները Սահյանի պոեզիայում

Our city is our home, and we must work together to keep it beautiful. When we leave trash on the streets, it hurts the environment and makes our home look bad. “Save Our Space” is a reminder that everyone can help.

The best way to help is very simple: do not throw garbage on the ground. We should always use trash cans. If you have a piece of paper or a plastic bottle and you don’t see a bin, keep it in your bag until you get home. If we all stop polluting the streets, our city will stay clean and healthy for everyone.

At our school, we are learning new ways to protect nature. We do this in two main ways:

Technology Classes: We use special machines and devices to help us pick up trash. This makes cleaning faster and shows us how science can save the planet.

Clean-up Days: Sometimes, our school organizes special days where students and teachers go outside together to pick up litter in the neighborhood.

I promise to never litter and to always help during our school clean-ups. By working together and using our technology, we can make our city a wonderful place to live. Small actions today make a big difference tomorrow!

1)Երկու զուգահեռ ուղիղները երրորդով հատելիս առաջացած միակողմանի անկյուններից մեկը 26°-ով մեծ է մյուսից։ Գտնել այդ անկյուններից փոքրի աստիճանային չափը:

77

2)Շրջանագծի երկու իրար հատող լարերից մեկը տրոհված է 12 մ և 3 մ հատվածների, իսկ մյուսը կիսվում է: Գտնել երկրորդ լարի երկարությունը:

12

3)Գտնել խորանարդի ծավալը, եթե նրա կողմնային մակերևույթի մակերեսը 100 է։

125

4)Գտնել x-ը, եթե A (2; 3), B(x; 1) կետերի հեռավորությունը 2 է:

2

5)Գտնել 3a-ն, եթե a {5;-2}:

{15;-6}

6)Գտնել AB հատվածի միջակետի կոորդինատները, եթե A (2;3), B(4; 1):

(3;2)

7)Շեղանկյան մակերեսը 96 սմ² է, իսկ անկյունագծերից մեկի երկարությունը՝ 12 սմ: Գտնել շեղանկյան կողմի երկարությունը։

10

Գտնել շեղանկյան բարձրության երկարությունը։

9,6

1)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² — 2x — a = 0
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

-1
a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-1;∞)
a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-∞;-1)

2)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² — 6x + a = 0
a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

9

a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(9;∞)

a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի

(-∞;9)

3)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² + ax + 1 = 0
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

2

a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(2;∞)

a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-∞;2)

4)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² + ax + 100 = 0
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

20
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(20;∞)
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-∞;20)

5)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² = 4a² — 100
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

5, -5

a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-∞;-5)U(5;∞)
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-5;5)

6)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² = a² — 1
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

1, -1
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-∞;-1)U(1;∞)

a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-1;1)

A friend in need is a friend indeed is a wise saying that teaches us the true meaning of friendship. In our lives, we meet many people and make many friends, but not all of them are loyal. Most people stay with us when we are happy, successful, and having fun, but these are often fair-weather friends who disappear the moment we face a problem. A true friend is someone who stays by our side even when things get difficult. They do not run away when we are in trouble; instead, they offer help, kindness, and support. Whether we are sick, sad, or facing a big challenge, a real friend is there to listen and give us strength. It is easy to be a friend during the good times, but it takes a good heart to be a friend during the bad times. This proverb reminds us that the best way to test a friendship is through hard times. We should value people who help us when we have nothing to give them in return. At the same time, we should also try to be helpful and loyal to our friends when they need us. In the end, a person who helps us in our time of need is a true friend for life.

1.Ի՞նչ տեղ է գրավում մեքենաշինությունը Հայաստանի տնտեսության մեջ:

Մեքենաշինությունը Հայաստանում կարևոր, բայց ոչ առաջատար տեղ է զբաղեցնում։ Այն հիմնականում ապահովում է այլ ճյուղերի (էներգետիկա, շինարարություն, արդյունաբերություն) տեխնիկական սարքավորումներ։

2.Նշե’լ Հայաստանի մեքենաշինություն գլխավոր ճյուղերը:

Էլեկտրատեխնիկակական, հաստոցաշինական-գործիքաշինական

3.Ի՞նչ նախադրյալներ կային Հայաստանի քիմիական արդյունաբերություն բազմակողմանի և արագ զարգացումը համար:

Հումքի առկայություն, զարգացած էներգետիկ բազա գիտական և մասնագիտական կադրերի առկայություն:

4.Բմութագրե’լ Հայաստանում ձևավորված քիմիական արդյունաբերություն գլխավոր արտադրական համալիրները:

Գենային ճարտարագիտությունը գիտության ճյուղ է, որը զբաղվում է՝

ա) կենդանիների վարքի ուսումնասիրությամբ

բ) գեների փոփոխմամբ և տեղափոխմամբ

գ) բույսերի արտաքին կառուցվածքով

դ) մարսողական գործընթացներով

Գենը իրենից ներկայացնում է՝

ա) բջջի օրգանոիդ

բ) սպիտակուց

գ) ժառանգական ինֆորմացիայի միավոր

դ) վիտամին

Գենային ճարտարագիտության հիմնական նպատակն է՝

ա) օրգանիզմների ոչնչացում

բ) օգտակար հատկությունների ստացում

գ) միայն հիվանդությունների առաջացում

դ) սննդի քանակի նվազեցում

Որ օրգանիզմներն են հաճախ օգտագործվում գենային ճարտարագիտությունում՝

ա) բակտերիաներ

բ) քարեր

գ) մետաղներ

դ) ջուր

ԴՆԹ-ն իրենից ներկայացնում է՝

ա) էներգիայի աղբյուր

բ) ժառանգական ինֆորմացիա կրող նյութ

գ) վիտամին

դ) հորմոն

Գենային ճարտարագիտության արդյունք կարող է լինել՝

ա) նոր բույսերի տեսակներ

բ) միայն հիվանդություններ

գ) միայն բնական փոփոխություններ

դ) ջրի փոփոխություն

Տրանսգեն օրգանիզմը՝

ա) ունի միայն բնական գեներ

բ) չունի ԴՆԹ

գ) պարունակում է օտար գեն

դ) չի կարող բազմանալ

Գենային ճարտարագիտության կիրառման ոլորտ է՝

ա) բժշկություն

բ) գյուղատնտեսություն

գ) արդյունաբերություն

դ) բոլոր նշվածները

Ի՞նչ կարող է ստացվել գենային ճարտարագիտության միջոցով՝

ա) ինսուլին

բ) ջուր

գ) քար

դ) ավազ

Գենային ճարտարագիտությունը թույլ է տալիս՝

ա) վերահսկել գեների գործունեությունը

բ) ոչնչացնել բոլոր օրգանիզմները

գ) դադարեցնել ժառանգականությունը

դ) փոխել մոլորակի կլիման

1. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները
   ա) ժառանգվում են
   բ) չեն ժառանգվում
   գ) կապված են գենետիկական մուտացիաների հետ
   դ) միշտ վնասակար են
2. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունների պատճառը
   ա) գեների կառուցվածքի փոփոխությունն է
   բ) շրջակա միջավայրի պայմաններն են
   գ) քրոմոսոմների թվի փոփոխությունն է
   դ) միայն հիվանդություններն են
3. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները
   ա) անշրջելի են
   բ) շրջելի են
   գ) միշտ մահացու են
   դ) կապված չեն միջավայրի հետ
4. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունների օրինակ է
   ա) աչքերի գույնի ժառանգումը
   բ) մաշկի արևայրուկը
   գ) արյան խմբի փոփոխությունը
   դ) քրոմոսոմների քանակի փոփոխությունը
5. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները վերաբերում են
   ա) միայն գենոտիպին
   բ) միայն ֆենոտիպին
   գ) գենոտիպին և ֆենոտիպին
   դ) միայն ԴՆԹ-ին
6. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունների սահմանները կոչվում են
   ա) մուտացիա
   բ) ռեակցիայի նորմա
   գ) գենոտիպ
   դ) ալելներ
7. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները
   ա) ունեն հստակ սահմաններ
   բ) սահմաններ չունեն
   գ) կախված չեն միջավայրից
   դ) միշտ նույնն են բոլոր օրգանիզմներում
8. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները
   ա) առաջացնում են նոր տեսակներ
   բ) չեն առաջացնում նոր տեսակներ
   գ) փոխում են գեների կառուցվածքը
   դ) փոխանցվում են սերունդներին
9. Օրգանիզմի բարձրության փոփոխությունը սննդի ազդեցությամբ
   ա) մուտացիա է
   բ) մոդիֆիկացիա է
   գ) ժառանգական հիվանդություն է
   դ) քրոմոսոմային փոփոխություն է
10. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունների կենսաբանական նշանակությունն է
    ա) վնասել օրգանիզմին
    բ) հարմարվել միջավայրին
    գ) նվազեցնել կենսունակությունը
    դ) փոխել գենոտիպը