Գործնական քերականություն

Գործնական քերականություն

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։

Փղձկալ, տաղտկալի, դժոխք, փայծաղ, դժխեմ, թուխս, ուխտատեղի, թուղթ, գաղտնիք, գաղթօջախ, մաղթանք, աղճատել, սանդուղք, հախճապակի, ցնցուղ, ողբ։ 

2.Գրել միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Թել-ասեղ, ներս գցել, տոհմից տոհմ, ազգանուն, մուգ կարմիր, ըստ ամենայնի, վեցից յոթ, հիսունհինգ, հնուց ի վեր, ըստ իս, զինծառայող, թույլ տալ, ի ծնե, առ աստված, բաց կանաչ, թև առնել։ 

3. Ըստ անհրաժեշտության գրե՛ք մեծատառով։ 

Պարսից ծոց, Տրդատ Երկրորդ, Հյուսիսատլանտյան դաշինք, Աղբյուր Սերոբ, Բերմունդյան եռանկյունի, Հռոմեական կայսրություն, Հայկական Տավրոս, Հռոդոսի կոթող, Հաղթանակի կամուրջ,Քեոփսի բուրգ, Հայրենական մեծ պատերազմ, Հյուսիսային պողոտա, Հակոբ Մեղապարտ, Պետրոս առաքյալ, Էջմիածնի Մատենադարան, Արտեմիսի տաճար։ 

4. Նշի՛ր հնչյունափոխությունները։ 

Կապտաթույր ույ-ը սղվել է, աստղաբույլ ը-ի սղում, ձանձրույթ ի-ի սղում, պատմական ու-ի սղում, գործնական ու-ն սղվել է, բուրավետ ույ-ու, վրեժխնդրություն ի-ի սղում, դեղնակտուց ի-ի սղում , մարդկություն ի-ի սղում։ 

Ժառանգական հիվանդություններ, չարորակ նորագոյածություններ

Ժառանգական հիվանդություններ, չարորակ նորագոյածություններ

  1. Ժառանգական հիվանդությունները փոխանցվում են՝
    ա) միայն շրջակա միջավայրից
    բ) գեների միջոցով ծնողներից սերունդներին
    գ) միայն սննդի միջոցով
    դ) վարակման ճանապարհով
  2. Ո՞րն է ժառանգական հիվանդության օրինակ
    ա) գրիպ
    բ) շաքարախտի որոշ տեսակներ
    գ) տուբերկուլյոզ
    դ) կարմրուկ
  3. Չարորակ նորագոյացությունները բնութագրվում են՝
    ա) դանդաղ աճով և սահմանափակ տարածմամբ
    բ) անվերահսկելի աճով և մետաստազներով
    գ) միայն ցավով
    դ) միայն արտաքին տեսքի փոփոխությամբ
  4. Ի՞նչ է մուտացիան
    ա) օրգանիզմի աճը
    բ) գենի կամ քրոմոսոմի փոփոխություն
    գ) սննդի մարսում
    դ) բջջի բաժանում
  5. Ո՞ր գործոնն է նպաստում չարորակ ուռուցքների առաջացմանը
    ա) առողջ սնունդ
    բ) ֆիզիկական ակտիվություն
    գ) ճառագայթում և վնասակար նյութեր
    դ) բավարար քուն
  6. Ժառանգական հիվանդությունները կարող են լինել՝
    ա) միայն վարակիչ
    բ) միայն սուր
    գ) գենային և քրոմոսոմային
    դ) միայն արտաքին
  7. Մետաստազը նշանակում է՝
    ա) բջջի մահ
    բ) ուռուցքի տարածում այլ օրգաններ
    գ) գենի կրկնապատկում
    դ) օրգանիզմի աճ
Իռացիոնալ անհավասարումներ

Իռացիոնալ անհավասարումներ

√x > 2

(2;)

√x < 2

[0;4)

√x ≤ 0

x=0

√x > -10

[0;)

√x < 7

[0;49)

√x > 9

[0;81)

√(2x — 4) > -2

[2;)

√(2x — 4) < -3

լուծում չունի

√(2x — 2) < 0

լուծում չունի

√(2x — 8) ≥ 0

[4;)

√(7x — 7) < 2

[1;11/4)

√(2x — 4) < -4

լուծում չունի

√(2x — 6) > 5

[3;15.5)

√(x — 9) ≤ 0

9


2)700 կգ շաքար վաճառվելուց հետո խանութում մնաց ամբողջ շաքարի 65 %–ը:
ա) Սկզբում որքա՞ն շաքար կար խանութում:

2000
բ) Վերջում որքա՞ն շաքար մնաց խանեւթում:

1300


3)240 կգ շաքար վաճառվելուց հետո խանութում մնաց ամբողջ շաքարի 20 %–ը:
ա) Սկզբում որքա՞ն շաքար կար խանութում:

300
բ) Վերջում որքա՞ն շաքար մնաց խանութում:

60

Անհավասարումներ

Անհավասարումներ

1)
2x — 4 > 6

(5;∞)
2x + 3 ≤ 1

(-∞;-1]
7x — 7 > — 7

(0;∞)
10x — 20 > 30

(5;∞)
25x — 50 ≤ 25

(-∞;3]
4(x — 2) > 2(x + 2)

(6;∞)
10(x — 4) ≥ 8(x + 2)

[28;∞)
2(x — 3) > 4(x + 3)

(-∞;-9)
5(x — 2) ≤ 7(x — 3)

(5.5;∞)

2)
x(x — 5) > 0

(-∞;0)U(5;∞)


x(2x — 6) > 0

(-∞;0)U(3;∞)


(2x — 4)(3x + 3) > 0

(-∞;-1)U(2;∞)


(8x + 8)(4x — 4) < 0

(-1;1)
x(x + 2)(x — 5) ≤ 0

[-2;0]U[5;∞)
(x — 5)(x — 1)(x + 2) > 0

(-2;1)U(5;∞)
(2x — 4)(4x + 4)(5x + 20) > 0

(-4;-1)U(2;∞)

3)
(x — 4)/(x + 3) > 0

(-∞;-3)U(4;∞)
(x — 9)/(x + 2) ≥ 0

(-∞;-2)U[9;∞)
(x — 3)/(x + 8) > 0

(-∞;-8)U(3;∞)
(x + 3)/(x — 3) ≤ 0

[-3;3)

ՕՊՏԻԿԱԿԱՆ ԵՐԵՎՈՒՅԹՆԵՐ

ՕՊՏԻԿԱԿԱՆ ԵՐԵՎՈՒՅԹՆԵՐ

1. Ի՞նչ է լույսը ըստ Նյուտոնի և ըստ Հյուգենսի:

Աղբյուրից հեռացող համակենտրոն գնդոլորտներ:

2. Ո՞ր լուսատու մարմինն են անվանում լույսի կետային աղբյուր:

Եթե լույսի աղբյուրի չափերը շատ փոքր են մինչև լուսավորվող մարմին ընկած հեռավորության համեմատ, ապա այն անվանում են լույսի կետային աղբյուր

3. Լույսի ի՞նչ բնական և արհեստական  աղբյուրներ գիտեք:

Բնական՝ արեգակ, աստղեր, կայծակ և այլ:

Արհեստական՝ լամպ, գազայրիչի բոցը և այլ:

4. Ո՞րն է Արեգակի և Լուսնի լուսարձակման տարբերությունը:

Տարբերությունը նրա մեջ է որ Լուսինը անդրադարձնում է իր վրա ընկած՝ Արեգակի լույսը:

5. Ի՞նչ է լույսի ճառագայթը:

Լույսի ճառագայթը լուսային էներգիայի տարածման ուղղագիծ գիծն է համասեռ միջավայրում։

6. Ինչպե՞ս է տարածվում լույսը համասեռ միջավայրում:

Ուղղագիծ

7. Ո՞ր լույսն է կոչվում անդրադարձած:

Այն լույսը որը երևում է իրական լույսի աղբյուրի անդրադարձված լինելու հետևանքով։

8. Ո՞ր անկյունն է կոչվում անկման անկյուն. և որը անդրադարձման անկյուն:

Անկման անկյուն է այն անկյունը, որը առաջանում է ընկնող ճառագայթի և մակերևույթին անցկացված ուղղահայաց գծի միջև։

Անդրադարձման անկյուն է այն անկյունը, որը առաջանում է անդրադարձած ճառագայթի և նույն ուղղահայաց գծի միջև։

9. Ձևակերպեք լույսի անդրադարձման օրենքը:

անկման անկյուն=անդրադարձման անկյուն

10. Ո՞ր երևույթն է կոչվում լույսի բեկում:

Լույսի բեկում է կոչվում այն երևույթը, երբ լույսի ճառագայթը անցնելով մի միջավայրից մյուսը, փոխում է իր տարածման ուղղությունը։

11. Ձևակերպեք լույսի բեկման օրենքը:

Ընկնող ճառագայթը, բեկված ճառագայթը և անկման կետում բաժանման սահմանին անցկացված ուղղահիծը գտնվում են նույն հարթության մեջ։

12. Անկմա՞ն, թե՞ բեկման անկյունն է ավելի մեծ, երբ լույսը՝ ա. օդից անցնում է ջուր, բ. ջրից անցնում է օդ:

օդից ջուր բեկման անկյունը փոքր է իսկ ջրից ոդ մեծ

Զաբուղոն

Զաբուղոն

1. Ի՞նչ է նովելը։

Նովելը (նորավեպ) փոքրածավալ, արձակ գեղարվեստական ստեղծագործություն է, որն աչքի է ընկնում կյանքի մեկ ավարտուն դրվագի պատկերմամբ, սուր սյուժեով, սեղմությամբ և անսպասելի վախճանով։ Այն ձևավորվել է Վերածննդի դարաշրջանում, հաճախ պատկերում է արտասովոր դեպքեր, ունի քիչ կերպարներ և հագեցած է հոգեբանական վերլուծություններով։Հայ գրականության մեջ նովելի դասական օրինակներ է ստեղծել Գրիգոր Զոհրապը։

2. Ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը, ի՞նչ ուղերձ կարող ես նկատել։

Իրական սերը զոհեր է պահանջում, իսկ Վասիլիկի սերը ավելի շատ ,,ցուցադրության,, համար էր։ Երբ դժվարություն եղավ, նա դավաճանեց։

3. Ներկայացրե՛ք ստեղծագործության հերոսներին՝ առանձին-առանձին բնութագրելով։

Զաբուղոն գյուղի խոհրդավոր գողն էր: Գողություն անում էր ոչ թե չարությունից դրդված այլ իր ճարպկությունը ապացուցելու համար: Նա միամիտ էր,բայց համատարիմ: Նա նախընտրեց բանտում փակված լինել քան ականատես լինել դավաճանմանը:

Վասիլիկը Զաբուղոյի նշանածն էր: Նա ցուցամոլ էր և թեթվամիտ: Նրան դու էր գալիս ,,խարհրդավոր գողի,, նշանածը լինել, բայց նրա սերը լիովին անկերղծ չէր և նա պատրաստ չէր զոհողությունների գնալու: Նա չդիմացավ և ցանկանալով տեսանելի կյանք ամուսնացավ մեկ ուրիշի հետ, իսկ ամենավատը մատնեց իր սիրեցյալին ոստիկանություն:

Գրե՛ք ձեր կարծիքը նրանց արարքների վերաբերյալ։

Իմ կարծիքով այս երկու հերոսների քայլերով բացահայտվում են մարդկային հոգու տեսակները:

Զաբուղոն ապացուցեց որ նույնիսկ գողը կարող էր ունենալ ավելի բարձր մարդկային արժեքներ քան այլ մարդիկ: Նա հասկացավ, որ առանց սիրո և հավատի ազատությունն անիմաստ է, և նախընտրեց բանտը քան հոգու դատարկությունը:

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը և Մետալուրգիական արդյունաբերությունը

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը և Մետալուրգիական արդյունաբերությունը

1.Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում վառելիքաէներգետիկ համալիրը:

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը տնտեսության այն ճյուղերի համախումբն է, որոնք զբաղվում են բնական վառելիքի արդյունահանմամբ, վերամշակմամբ և էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ ու հաղորդմամբ սպառողին։

2.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքը,թվել առավել հզորները:

ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքի հիմքում ջերմային, ատոմային և ջրային էներգետիկան են, իսկ առավել հզոր կայաններն են Հրազդանի ՋԷԿ-ը, Հայկական ԱԷԿ-ը, Երևանի ՋԷԿ-ը, Արգելի և Տաթևի ջրէկները։

3.Ինչպիսի՞ հեռանկարներ ունի ՀՀ վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը:

Հայաստանի վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը հենվում է նոր ատոմակայանի կառուցման, արևային ու քամու էներգիայի ընդլայնման և տարածաշրջանային էներգետիկ համակարգերին ինտեգրվելու հեռանկարի վրա։

4.Նշե’լ մետալուրգիայի դերը ՀՀ տնտեսության մեջ:

Մետալուրգիան ՀՀ տնտեսության արտահանման ուղղվածություն ունեցող գլխավոր ճյուղն է, որը հանդիսանում է պետական բյուջեի հիմնական հարկատուն և ապահովում է արդյունաբերական աճը։

5.Ի՞նչ ենթաճյուղերից է բաղկացած ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը:

ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը բաղկացած է պղնձամոլիբդենային, ոսկու արդյունահանման, պղնձաձուլության և ալյումինի վերամշակման ենթաճյուղերից, ինչպես նաև սև մետաղների ջարդոնի վերաձուլումից։

6.Բնութագրե’լ ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերության զարգացման բնական և տնտեսական նախադրյալները:

Մետալուրգիայի զարգացման բնական նախադրյալը հարուստ հանքավայրերն են, իսկ տնտեսական նախադրյալները ներառում են մասնագիտական ներուժը, էներգետիկ հզորությունները և միջազգային շուկայի պահանջարկը։

Հավասարումներ

Հավասարումներ

1)Լուծել հավասարումները․

|x| = 3

-3, 3
|x| = 9

-9, 9
|x| = 0

0
|x| = -5

լուծում չունի
|x| = 18

-18,18
|x| — 2 = 5

-7,7
|x| — 5 = — 3

-2,2
|x| + 6 = 3

լուծում չունի
|x| — 3 = 3

-6, 6
|x| + 10 = 5

լուծում չունի
|x + 6| = 0

-6

|x — 5| = 2

7,-7
|x + 9| = 7

-16,-2
|4x — 8| = — 6

լուծում չունի
|5x — 5| = 0

1
|x — 5| + 3 = — 4

լուծում չունի
|x + 8| + 3 = 1

լուծում չունի
|2x — 6| — 5 = 3

7

2)Լուծել հավասարումները․

√(x) = 2

4
√(x) = 5

25
√(x) = 0

0
√(x) — 2 = 6

64
√(x) — 4 = 1

25
√(x) + 4 = 2

լուծում չունի
√(x — 2) = 2

6
√(x + 3) = 3

լուծում չունի
√(x — 8) = — 3

լուծում չունի
√(2x — 5) = 2

4.5
√(4x — 4) = 0

1
√(3x — 1) = 3

10/3
√(2x — 4) = √(x + 2)

6
√(5x + 3) =√(3x — 4)

լուծում չունի
√(2x + 6) = √(x + 2)

լուծում չունի
√(6x — 6) = √(4x — 8)

լուծում չունի
√(4 — x) = √(1 — 2x)

-3

√(5x — 5) = √(3x + 6)

5.5

3)Լուծել հավասարումները․

x — √(x) — 6 = 0

9


2x — 3√(x) — 2 = 0

16

Արտիստը

Արտիստը

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր:

Անդրիավաճառ-արձանիկներ վաճառող

Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր այն միջավայրը, որտեղ հայտնվում է պատմողը:

Տանտիրուհին իտալուհի էր իսկ բնակիչները հիմնականում արտիստներ են կամ արվեստի հետ կապ ունեցող մարդիկ։ Այստեղ տիրում էր ջերմ և աղմկոտ մթնոլորտ, կային տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ ովքեր միավորված են ընդհանուր սեղանի և արվեստի շուրջ:

Ներկայացրու Լևոնին`

Ա. ըստ պատմողի

Նիհար, գունատ, կանոնավոր դիմագծերով, 16-17 տարեկան երիտասարդ: Նրա աչքերում կա ,,մելամաղձիկ արտահայտություն,, և նրա հայացքը միանգամից համակրանք է առաջացնում: Հագնված է թափառաշրջիկ երաժշտի պես:

Բ. ըստ հարևանների

Նրան բոլորը անվանում էին ,,Արտիստ,,։ Կավալլարոյի համար նա ազնիվ էր և տաղանդավոր նաևբհիշեցնում է իր մահացած եղբորը, Լուիզայի համար՝ խղճահարության արժանի, բայց հպարտ մի երիտասարդ: Բոլորը համաձայն էին, որ նա ,,հոգով ու արյունով արտիստ է,,:

Պատմի՛ր Լևոնի հոր մասին, արտահայտիր վերաբերմունք նրա նկատմամբ:

Լևոնի հայրը թատերական վարսավիր էր, որն անհույս սիրահարված էր մի երգչուհու: Այս զգացմունքը նրան դարձրել էր ծաղրի առարկա, ինչի պատճառով նա անձնատուր էր եղել խմիչքին:Իմ կարծիքով նա որոշակի մարդկանց խմբի զոհ էր։

Ներկայացրու Լևոնին ՝ըստ Լևոնի մոր պատմածի:

Մոր աչքերում Լևոնը ,,փչացած,,, ,,անամոթ,, և ,,անպետք,, զավակ է, որը գնում է հոր սխալ ճանապարհով։ Մայրը նրան տեսնում է միայն նյութական տեսանկյունից՝ մեղադրելով, որ նա չի աշխատում իրեն պահելու համար, այլ ժամանակը վատնում է թատրոններում։

Վերնագրի՛ր այս հատվածը:

Արտիստի ապրելակերպը

Որ հատվածից է երևում, որ Լևոնը.

Ա. սոցիալապես անապահով վիճակում է

Այն հատվածում որտեղ նշվում է, որ նրանք ապրում են ,,հավաբնից փոքր,,սենյակում, ունեն ընդամենը երկու ջարդված աթոռ։

Բ. համարձակ է

Այն պահը երբ մինչև վերջ ուղղում է Կավալլարոյին և գիտի դիրիժորի հետ վեճի իրական պատճառը։

Գ. արվեստասեր է

Սենյակում ունի մեծ երաժիշտների լուսանկարներ ու արձանիկներ

Դ. երաժշտական բնազդ և դիտողական ձիրք ունի:

Նկատել է դիրիժորի կես տոն բարձր վերցրած նոտան։

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

Կլակյոր–մարդ, որին վարձում են թատրոնում բուռն ծափահարելու համար, բենեֆիս-ներկայացում, որի հասույթը հատկացվում է մեկ դերասանի

Դուրս գրի՛ր Լևոնին բնութագրող ամենագեղեցիկ նախադասությունը: 

,,Նա ազնիվ է որպես նորածին և զգայուն` որպես քնարի լար։,,

Ինչո՞վ էր զբաղվում Լևոնը թատրոնում, համառոտ ներկայացրու:

Նա աֆիշներ էր բաժանում, մասսայական տեսարաններում դերեր տանում, ,,պոչ էր բռնում,,։ Բայց ամենակարևորը՝ նա առաջին ծափ տվողն էր, որով ստեղծում էր նոր արտիստի հաջողությունը։

Բնութագրի՛ր Լևոնի հորը՝ հիմնվելով տեքստում ասվածի վրա: 

Նա բարի, համեստ, բայց թույլ կամքի տեր մարդ էր: Նրա մեջ կար մեծ սեր դեպի գեղեցիկը` արվեստը, ինչը կործանեց նրան։ Սակայն նա կարողանում էր գնահատել որդու ձիրքը և երազում էր նրան կրթության տալ։

Կարդա՛ և բացատրի՛ր ընդգծված արտահայտությունը՝ Արդարև, հիվանդի աչքերի մեջերևում էր եսամոլի հոգի, թեև գեղեցիկ էին այն աչքերը և դեռ բավական վառվռուն` մոտ հիսուն տարեկան կնոջ թառամած դեմքի վրա:

Նա կենտրոնացած է միայն իր ցավերի և նյութական կարիքների վրա։ Նա չի տեսնում որդու հոգեկան աշխարհը և նրան ընկալում է որպես միայն իրեն պահող միջոց։


Բնութագրի՛ր Լևոնի ընկերներին:

Մեկը գործնական, բայց երազկոտ պատանի էր: Նա պատրաստ էր ամենացածր աշխատանքին, բայց երազում է դառնալ ,,ապագա Ռուբինշտեյն,,:

Մյուսը բանաստեղծ էր, որն ապրում էր ծայրահեղ աղքատության մեջ, բայց հպարտ է իր ,,սրտի արյան վաստակով,,։ Նա մարմնավորում է չճանաչված, բայց նվիրված արվեստագետին։

Քո կարծիքով  ի՞նչ է գեղարվեստը: Գրածդ տեղադրի՛ր բլոգումդ:

Գեղարվեստը մարդու հոգու ամենաբարձր թռիչքն է, որը թույլ է տալիս կտրվել նյութական աշխարհի ցեխից և հասնել բացարձակ ազատության։ Լևոնի համար դա միակ ,,մաքուր օդն,, էր, որտեղ նա իրեն մարդ էր զգում։

Ինչպիսի՞ն էր Լևոնի վերաբերմունքը մոր նկատմամբ:

Լևոնը մորը սիրում էր։ Նույնիսկ երբ մայրը նախատում էր կամ կոտրում էր նրա գործիքները , նա պաշտպանում էր նրան՝ ասելով, որ մայրը բարի է և իրեն թաքուն համբուրում է: Սա Լևոնի հոգու մեծության և միաժամանակ նրա ողբերգության նշանն էր: